اطلاعات خود را وارد کنید. ما ظرف ۱ روز کاری برای مشاوره با شما تماس میگیریم.
جراحی ریتوجنیوپلاستی
جراحی ریتوجنیوپلاستی یکی از پیشرفتهترین روشهای اصلاح ناهنجاریهای چانه و فک است که همزمان عملکرد و زیبایی صورت را بهبود میبخشد. هدف این جراحی، اصلاح موقعیت چانه به گونهای است که تقارن صورت بازگردد و هماهنگی بین اجزای مختلف چهره برقرار شود.
این عمل میتواند مشکلات جویدن، گفتار و حتی تنفس را در بیمارانی که دچار عقبرفتگی یا جلوآمدگی چانه هستند، برطرف کند. پزشک متخصص با ارزیابی دقیق ساختار استخوانی و نسبتهای صورت، بهترین تکنیک را انتخاب میکند تا نتایج طبیعی و پایدار حاصل شود. پیش از جراحی، بررسیهای کامل شامل عکسهای رادیولوژی، سیتی اسکن و مدلسازی سهبعدی انجام میشود تا میزان اصلاح و موقعیت جدید چانه مشخص گردد.
مزیت دیگر این روش، کاهش خطر آسیب به اعصاب و عروق حساس ناحیه فک است که با برنامهریزی دقیق قبل از عمل تضمین میشود. جراح معمولاً بیمار را تحت بیهوشی عمومی قرار میدهد و بسته به پیچیدگی عمل، آن را بین یک تا سه ساعت انجام میدهد. تیم جراحی شامل جراح، متخصص بیهوشی و پرسنل مجرب، تمام مراحل را با دقت بالا دنبال میکنند.
پس از عمل، رعایت نکات مراقبتی و بازتوانی فک اهمیت زیادی دارد تا تورم کاهش یابد، بخیهها بهخوبی ترمیم شوند و عملکرد طبیعی جویدن بازگردد. علاوه بر بهبود عملکرد، این عمل تأثیر قابل توجهی بر ظاهر و زیبایی صورت دارد و باعث افزایش اعتمادبهنفس بیماران میشود.
جراحی ریتوجنیوپلاستی یک راهکار جامع برای اصلاح مشکلات مادرزادی، اکتسابی یا ناشی از تصادف در ناحیه چانه و فک است و میتواند کیفیت زندگی بیمار را به شکل چشمگیری ارتقاء دهد.
فهرست محتوای این مطلب:
مشاوره و ارزیابی پیش از جراحی
مشاوره تخصصی پیش از ریتوجنیوپلاستی یکی از مهمترین مراحل برای تضمین موفقیت جراحی است. در این مرحله، پزشک سابقه پزشکی کامل بیمار را بررسی میکند و اطلاعاتی درباره بیماریهای مزمن، جراحیهای قبلی و مصرف داروهای بیمار جمعآوری میکند. این ارزیابی به تشخیص ریسکها و انتخاب بهترین روش جراحی کمک میکند.
علاوه بر بررسی سوابق پزشکی، عکسهای رادیولوژی، سیتی اسکن و تصاویر سهبعدی از فک و چانه تهیه میشود. این تصاویر به پزشک امکان میدهند موقعیت استخوان، زاویه فک و میزان تغییر مورد نیاز را دقیق تعیین کند. همچنین پزشک مدلسازی سهبعدی انجام میدهد تا نتیجه نهایی جراحی را پیشبینی کرده و تغییرات لازم را قبل از عمل برنامهریزی کند.
در جلسه مشاوره، انتظارات بیمار نیز به دقت بررسی میشود تا اهداف واقعی و قابل دستیابی مشخص شوند. پزشک تمام مراحل جراحی، مزایا، عوارض احتمالی و دوره نقاهت را توضیح میدهد. این گفتوگو به بیمار کمک میکند تصمیم آگاهانه بگیرد و آمادگی روانی برای عمل داشته باشد.
مشاوره پیش از جراحی ریتوجنیوپلاستی یک فرآیند جامع است که شامل ارزیابی پزشکی، تصویربرداری دقیق، مدلسازی سهبعدی و آمادهسازی روانی بیمار میشود و پایهای قوی برای موفقیت عمل ایجاد میکند.
در صورت نیاز، پزشک ممکن است آزمایشهای تکمیلی مانند تست عملکرد قلب یا آزمایشهای خون را تجویز کند تا سلامت عمومی بیمار ارزیابی شود. مشاوره پیش از عمل همچنین شامل توضیح نکات مراقبتی قبل از جراحی مانند ترک سیگار، تنظیم داروها و رعایت رژیم غذایی است. رعایت دقیق توصیههای پزشک در این مرحله، خطرات جراحی را کاهش داده و روند بهبودی بعد از عمل را تسریع میکند.
در این مسیر، همراهی دکتر نیما صادقی با تجربه گسترده در جراحیهای فک و چانه، نقش کلیدی در دستیابی به نتایج ایمن، متناسب و پایدار دارد.
فقط کافیست نام و شماره تماس خود را وارد کنید تا کارشناسان ما در سریعترین زمان با شما تماس بگیرند و مشاوره اختصاصی و رایگان دریافت کنید.
تفاوت جراحی ریتوجنیوپلاستی و جنیوپلاستی چیست؟
جنیوپلاستی اصطلاحی عمومی برای هر نوع جراحی اصلاح شکل چانه است و شامل روشهایی میشود که موقعیت استخوان چانه را تغییر میدهند. این اصلاح میتواند جلو بردن، عقب بردن، تغییر ارتفاع عمودی یا اصلاح نامتقارنی چانه باشد. به عبارت دیگر، جنیوپلاستی عنوان کلی تمام جراحیهای چانه محسوب میشود و هدف آن بهبود عملکرد فک و زیبایی چهره است.
در مقابل، ریتوجنیوپلاستی یک نوع خاص از جنیوپلاستی است که برای اصلاح چانه عقبرفته یا رتروژن چانه انجام میشود. در این روش، جراح با برش استخوانی کنترلشده، چانه را به جلو منتقل میکند تا هم تقارن صورت بهبود یابد و هم عملکرد جویدن و گفتار بهینه شود. پس ریتوجنیوپلاستی همیشه با هدف جلو آوردن چانه انجام میشود و جزو جراحیهای عملکردی و زیبایی چانه به شمار میرود.
به طور خلاصه، میتوان گفت که جنیوپلاستی یک قالب کلی جراحی چانه است و ریتوجنیوپلاستی یک نوع تخصصی از آن برای چانه عقبرفته میباشد. توضیح این تفاوت به بازدیدکنندگان کمک میکند بین اصطلاحات تخصصی تفاوت قائل شوند و تصمیمگیری آگاهانهتری برای جراحی داشته باشند.
چه کسانی گزینه مناسبی برای جراحی ریتوجنیوپلاستی هستند؟
افرادی که دارای چانه عقبرفته، جلوآمده یا نامتقارن هستند، اغلب کاندیدای اصلی جراحی ریتوجنیوپلاستی محسوب میشوند. این ناهنجاریها میتوانند مادرزادی باشند یا در اثر تصادف، آسیب فکی یا بیماریهای ارتوپدی فک ایجاد شوند.
همچنین بیمارانی که دچار مشکلات جویدن یا گفتار هستند، میتوانند از این جراحی بهرهمند شوند، زیرا اصلاح موقعیت چانه باعث بهبود عملکرد فک و کاهش فشار بر مفاصل میشود. گروهی دیگر شامل کسانی هستند که ناهماهنگی چانه با بینی، لب یا سایر اجزای صورت دارند و تمایل دارند تقارن و زیبایی چهره به شکل طبیعی بازگردد.
قبل از عمل، پزشک متخصص سوابق پزشکی و درمانهای قبلی بیمار را بررسی میکند و آزمایشهای لازم مانند عکس رادیولوژی، سیتی اسکن یا مدلسازی سهبعدی انجام میدهد تا بهترین تکنیک جراحی انتخاب شود. همچنین پزشک اطمینان حاصل میکند که بیمار از نظر جسمی برای تحمل بیهوشی عمومی و روند جراحی آماده باشد.
سن بیمار نیز نقش مهمی در موفقیت عمل دارد؛ معمولاً جراحی پس از تکمیل رشد فک در نوجوانان یا بزرگسالان انجام میشود. انتظارات بیمار باید واقعی و منطقی باشد تا رضایت از نتیجه نهایی تضمین شود. رعایت نکات مراقبتی قبل و بعد از جراحی، ترک سیگار و مصرف داروهای تجویز شده نیز تاثیر مستقیم بر موفقیت عمل دارند.
انتخاب دقیق بیمار و ارزیابی کامل پیش از عمل، باعث کاهش ریسکها و افزایش کیفیت نتایج نهایی میشود. بنابراین، گروههای هدف شامل بیماران با مشکلات عملکردی، زیبایی یا ترمیمی فک و چانه هستند که تحت ارزیابی تخصصی قرار میگیرند.

انواع جراحی ریتوجنیوپلاستی
جراحی ریتوجنیوپلاستی شامل روشهای مختلفی است که بسته به نوع ناهنجاری چانه و اهداف بیمار انتخاب میشوند. هر تکنیک مزایا و کاربردهای خاص خود را دارد و پزشک متخصص با بررسی دقیق ساختار استخوانی، نسبتهای صورت و عملکرد فک بهترین روش را تعیین میکند.
این جراحیها میتوانند شامل جلوبردن یا عقببردن چانه، اصلاح نامتقارنیها، یا ترکیبی از تغییرات جزئی برای رسیدن به تقارن کامل باشند. انتخاب روش مناسب باعث کاهش عوارض، بهبود سریعتر روند بهبود و نتایج طبیعیتر میشود. جدول زیر انواع اصلی ریتوجنیوپلاستی، کاربردها و نکات مهم هر روش را نشان میدهد:
| نوع ریتوجنیوپلاستی | توضیحات | کاربردها | مزایا و نکات مهم |
|---|---|---|---|
| ریتوجنیوپلاستی جلوآمده | چانه بیش از حد جلو قرار گرفته را اصلاح میکند | بهبود تقارن چانه و هماهنگی با بینی و لبها | ایجاد پروفایل طبیعی، کاهش فشار بر مفصل فک |
| ریتوجنیوپلاستی عقب رفته | چانه عقبرفته را جلو میآورد و فک را همراستا میکند | بهبود جویدن، گفتار و ظاهر کلی صورت | کاهش مشکلات عملکردی فک و بهبود زیبایی |
| ریتوجنیوپلاستی ترکیبی | اصلاح همزمان جلو و عقب بودن قسمتهای مختلف چانه | نامتقارنی شدید و اصلاح کامل تقارن | ایجاد هماهنگی کامل چانه با سایر اجزای صورت |
| ریتوجنیوپلاستی اصلاحی | جراحی ترمیمی پس از آسیب یا عملهای قبلی | بازگرداندن عملکرد و ظاهر طبیعی | ترمیم جای زخم، بازیابی تقارن و بهبود عملکرد |
مراحل انجام جراحی ریتوجنیوپلاستی
ریتوجنیوپلاستی یک جراحی دقیق در ناحیه چانه و فک است که برای اصلاح عقبماندگی یا جلوآمدگی چانه انجام میشود. جراح تلاش میکند ساختار استخوانی چانه را به شکلی تنظیم کند که هماهنگی چهره، تعادل پروفایل و تناسب فکها حفظ شود.
برای دستیابی به این نتیجه، مراحل عمل باید کاملاً استاندارد، منظم و بدون وقفه انجام شوند.تمام مراحل بهصورت فعال و با رعایت اصول ایمنی انجام میشود تا بیمار به بهترین نتیجه زیبایی و عملکردی برسد. در ادامه، مراحل اصلی عمل با ساختار شمارهگذاریشده ارائه میشود:
- بررسی نهایی طراحی جراحی: جراح طرح ثبتشده در جلسه مشاوره را دوباره بررسی میکند و زوایای چانه را با پروفایل صورت تطبیق میدهد تا اصلاحات کاملاً دقیق انجام شوند.
- اعمال بیهوشی عمومی: متخصص بیهوشی داروهای مناسب را تزریق میکند تا بیمار در یک حالت پایدار و ایمن قرار گیرد و روند جراحی بدون درد ادامه یابد.
- ایجاد برش داخل دهان: جراح برش را در داخل دهان ایجاد میکند تا پوست آسیب نبیند و اسکار خارجی ایجاد نشود. این برش مسیر مناسب برای دسترسی به استخوان چانه فراهم میکند.
- آزادسازی و برش استخوان چانه: جراح استخوان را بهصورت کنترلشده آزاد میکند و سپس آن را مطابق طرح جراحی برش میدهد تا قابلیت جابهجایی کامل داشته باشد.
- جابهجایی و تنظیم موقعیت استخوان: استخوان به جلو، عقب، پایین یا بالا منتقل میشود تا تعادل صورت برقرار شود و ساختار فک با سایر اجزای چهره هماهنگ گردد.
- تثبیت استخوان با پیچ و پلاک: جراح موقعیت نهایی استخوان را با پیچ و پلاک تیتانیومی تثبیت میکند تا استخوان در جای جدید ثابت بماند و بهدرستی جوش بخورد.
- کنترل نهایی و بستن برش: جراح موقعیت نهایی چانه را ارزیابی میکند و سپس برش داخل دهان را با بخیه جذبی میبندد تا فرایند ترمیم بهدرستی آغاز شود.
آمادهسازی پیش از عمل ریتوجنیوپلاستی
آمادهسازی قبل از جراحی ریتوجنیوپلاستی یکی از مراحل کلیدی برای موفقیت جراحی و کاهش خطرات پس از عمل است. ابتدا پزشک آزمایشهای کامل خون، بررسیهای قلبی و تصویربرداری دقیق فک و چانه را درخواست میکند تا وضعیت سلامت عمومی بیمار ارزیابی شود. این اقدامات تضمین میکنند که بیمار توانایی تحمل بیهوشی عمومی و روند جراحی را دارد و ریسک عوارض کاهش مییابد.
یکی از مهمترین نکات قبل از جراحی، ترک سیگار و الکل است، زیرا این مواد میتوانند خونرسانی به بافتها را کاهش داده و فرآیند بهبود را کند کنند. همچنین بیمار باید داروهایی که احتمال خونریزی را افزایش میدهند، مانند آسپرین یا داروهای رقیقکننده خون، طبق دستور پزشک متوقف یا تنظیم نماید. رعایت این نکات خطر کبودی و خونریزی بعد از عمل را به حداقل میرساند.
تغذیه قبل از عمل نیز اهمیت زیادی دارد؛ مصرف غذاهای سبک و مغذی و پرهیز از غذاهای سنگین میتواند انرژی بدن را برای تحمل جراحی فراهم کند. بیمار باید شب قبل از جراحی استحمام کند و دهان خود را با دهانشویههای تجویز شده بشوید تا خطر عفونت کاهش یابد.
برنامهریزی برای دوره نقاهت نیز بخشی از آمادهسازی است. بیماران باید حداقل یک هفته پس از عمل، کمک از اطرافیان داشته باشند و برنامه روزانه خود را با محدودیتهای پس از جراحی هماهنگ کنند. وقتی بیمار غذاهای نرم تهیه میکند، داروها و وسایل بهداشتی را از قبل آماده میگذارد و استراحت کافی را رعایت میکند، روند بهبود خود را تسریع میکند.
به طور کلی، آمادهسازی پیش از ریتوجنیوپلاستی شامل بررسی کامل پزشکی، رعایت رژیم غذایی و دارویی، بهداشت دهان و برنامهریزی دوره نقاهت است. رعایت دقیق این موارد نقش مهمی در کاهش عوارض، افزایش کیفیت نتایج و رسیدن به جراحی موفق دارد.

مراقبتهای پس از جراحی
مراقبتهای پس از ریتوجنیوپلاستی نقش مهمی در تثبیت نتیجه جراحی، کاهش تورم و جلوگیری از عوارض احتمالی دارند. بیمار باید در روزهای ابتدایی تمام نکات ارائهشده توسط جراح را رعایت کند، زیرا این دوره زمان طلایی برای ترمیم استخوان و بافتهای نرم محسوب میشود. رعایت اصول صحیح باعث میشود استخوان چانه در موقعیت جدید پایدار باقی بماند و بافتها روند ترمیم را بدون اختلال طی کنند.
در این دوره، بیمار باید از فشار اضافی، فعالیتهای سنگین و هر رفتاری که به ناحیه چانه آسیب میزند پرهیز کند. تغذیه نرم، استراحت کافی و استفاده منظم از داروهای تجویزی نیز به کاهش ناراحتی و کنترل التهاب کمک میکند. در ادامه، موارد مهم مراقبتی پس از ریتوجنیوپلاستی ارائه میشوند:
- استفاده صحیح از کمپرس سرد: بیمار طی ۴۸ ساعت نخست از کمپرس سرد استفاده میکند تا تورم کاهش یابد و درد کنترل شود.
- مصرف منظم داروها: داروهای آنتیبیوتیک و مسکن طبق نسخه مصرف میشوند تا ریسک عفونت کاهش یابد و ناراحتی بعد از عمل محدود شود.
- رعایت رژیم غذایی نرم: بیمار غذاهای نرم و سبک مانند سوپ و پوره مصرف میکند تا فشار روی فک کاهش یابد و روند جوشخوردن استخوان مختل نشود.
- حفظ بهداشت دهان با روش صحیح: بیمار مسواک نرم استفاده میکند و دهان را طبق دستور پزشک با دهانشویه مناسب شستشو میدهد تا بافت برش تحریک نشود.
- پرهیز از فعالیت سنگین: برای اینکه استخوان در جای خود پایدار بماند، فرد باید فعالیتهایی را کنار بگذارد که فشار خون را افزایش میدهند یا ممکن است به صورت ضربه وارد کنند.
- خوابیدن با زاویه مناسب سر و بالاتنه: بیمار دو بالش زیر سر قرار میدهد تا ورم کاهش یابد و جریان خون ناحیه فک بهتر کنترل شود.
- پیگیری ویزیتهای پس از عمل: ویزیتها طبق برنامه انجام میشوند تا جراح جوشخوردن استخوان، وضعیت زخم و میزان تورم را ارزیابی کند.
هزینه ریتوجنیوپلاستی
هزینه جراحی ریتوجنیوپلاستی برای تمام بیماران یکسان نیست، زیرا این جراحی بر اساس شرایط آناتومیک، میزان جابهجایی استخوان، نوع تکنیک موردنیاز و هدف درمانی بیمار برنامهریزی میشود.
پزشک پس از معاینه دقیق تعیین میکند که بیمار به چه مقدار اصلاح نیاز دارد و این سطح از پیچیدگی مستقیماً بر هزینه اثر میگذارد. بیمارانی که دچار عقبرفتگی شدید چانه، ناهماهنگی دوطرفه یا نیاز به تغییرات چندجهتی هستند معمولاً هزینه بیشتری پرداخت میکنند، زیرا زمان و دقت جراحی افزایش مییابد.
مهارت جراح یکی از اصلیترین عوامل تعیینکننده هزینه است. جراحانی که تجربه بالایی در اصلاح ناهنجاریهای فک و چانه دارند و نتیجههای طبیعی و ماندگار ارائه میدهند، معمولاً هزینه بالاتری دریافت میکنند، زیرا دقت تکنیک و ایمنی جراحی نقش مستقیم در کیفیت نهایی چانه ایفا میکند. نوع پلاکها و پیچهای مورد استفاده نیز اهمیت زیادی دارد. پلاکهای تیتانیومی باکیفیت که پایداری طولانیمدت دارند و سازگاری زیستی بالایی ارائه میدهند، هزینه بیشتری دارند اما نتیجه ایمنتر و مطمئنتری ایجاد میکنند.
هزینه بیهوشی، زمان حضور متخصص بیهوشی و نوع داروهای مصرفی نیز در تعیین مبلغ نهایی مؤثر هستند. بیمارستان انتخابشده نقش مهم دیگری دارد؛ زیرا جراحی در مراکز خصوصی با تجهیزات پیشرفته و تیم تخصصی کامل معمولاً هزینه بیشتری دارد. این هزینه شامل اتاق عمل، مراقبتهای پرستاری و خدمات بخش بستری میشود.
در ادامه، بخشی از هزینه ممکن است به ویزیتهای پس از عمل اختصاص یابد. جلسات پیگیری، عکسبرداریهای تکمیلی و بررسی روند جوشخوردن استخوان چانه معمولاً در بازههای چند هفتهای انجام میشوند و در برخی مراکز بهصورت جداگانه محاسبه میگردند.
در مجموع، هزینه ریتوجنیوپلاستی زمانی ارزشمند است که بیمار از نتیجه نهایی رضایت کامل داشته باشد و چانه جدید با سایر اجزای صورت هماهنگی طبیعی ایجاد کند.

نمونه کارهای جراحی جنیوپلاستی
فرم چانه نقش تعیینکنندهای در توازن نیمرخ و هماهنگی اجزای صورت دارد. جنیوپلاستی میتواند این تناسب را دوباره تعریف کند و در مسیر بهبود پروفایل، تغییری چشمگیر اما طبیعی ایجاد کند. در این بخش میتوانید تصاویر قبل و بعد بیماران را مشاهده کنید و نتیجه واقعی تغییرات ایجادشده را از نزدیک مقایسه کنید.
هر نمونه حاصل ارزیابی دقیق و انتخاب تکنیک مناسب برای هر فرد است. هدف این فرآیند ایجاد چهرهای هماهنگتر و افزایش اعتمادبهنفس بیماران است.
جراحی ریتوجنیوپلاستی در اتاق عمل
برای آشنایی عمیقتر با روند واقعی جراحی ریتوجنیوپلاستی، در این بخش بخشی از مراحل انجام عمل در اتاق عمل نمایش داده شده است. این ویدیوها و تصاویر نشان میدهند که چگونه دقت، هماهنگی و تسلط کامل تیم جراحی دکتر نیما صادقی در هر مرحله بهکار گرفته میشود تا فرم چانه با رویکردی ایمن، کنترلشده و دقیق اصلاح شود.
مشاهده این نمونهها دید شفافی در مورد تکنیکهای مورد استفاده، مراحل عملی جراحی و سطح مهارتی لازم برای اجرای این روش در اختیارتان قرار میدهد. تمامی تصاویر با رعایت اصول حرفهای و احترام کامل به حریم بیماران ثبت شدهاند تا تجربهای واقعی، آگاهکننده و اعتمادآفرین برای شما فراهم شود.
فقط کافیست نام و شماره تماس خود را وارد کنید تا کارشناسان ما در سریعترین زمان با شما تماس بگیرند و مشاوره اختصاصی و رایگان دریافت کنید.
سؤالات پرتکرار
افرادی که چانهای عقبرفته دارند و این موضوع تناسب صورت، زاویه فک و نمای نیمرخ و تمامرخ آنها را تحتتأثیر قرار میدهد، بهترین کاندیدای این جراحی هستند. بیمارانی که از سلامت عمومی مناسبی برخوردارند و انتظار واقعبینانه دارند کاندید مناسبی محسوب میشوند.
در ریتوجنیوپلاستی، جراح با جابهجایی استخوان چانه ظاهر طبیعیتری ایجاد میکند. در پروتز چانه، جراح با قرار دادن یک قطعه مصنوعی فرم چانه را تغییر میدهد. ریتوجنیوپلاستی معمولاً ماندگاری و پایداری بیشتری دارد.
در برخی بیماران، وقتی چانه جلو میآید، تنفس دهانی بهتر میشود و هماهنگی فکها افزایش پیدا میکند. اما هدف اصلی آن اصلاح عقبرفتگی استخوان چانه و بهبود زیبایی پروفایل است.
این جراحی معمولاً بین ۶۰ تا ۹۰ دقیقه طول میکشد و به پیچیدگی مورد نیاز برای جابهجایی استخوان بستگی دارد.
تورم در سه روز اول به حداکثر میرسد و بهتدریج طی ۲ تا ۴ هفته کاهش پیدا میکند. نتیجه نهایی معمولاً بعد از سه ماه قابل مشاهده است.
در ریتوجنیوپلاستی، جراح برش را داخل دهان ایجاد میکند؛ به همین دلیل هیچ اسکار ظاهری روی پوست باقی نمیگذارد و نتیجه را کاملاً بدون جای زخم ارائه میدهد.
معمولاً خیر. پیچ و پلاکهای تیتانیومی سازگار با بافت هستند و نیازی به برداشت ندارند مگر در موارد بسیار نادر.
در چند روز نخست غذاهای نرم مانند سوپ، پوره و اسموتی توصیه میشود تا فشار روی فک کاهش یابد. سپس بیمار میتواند بهتدریج رژیم عادی را شروع کند.
در روزهای اولیه تکلم طولانی و فعالیت شدید توصیه نمیشود، اما بیمار میتواند کارهای سبک روزمره را بدون فشار بر فک انجام دهد.
نتیجه جراحی ریتوجنیوپلاستی ماندگار است؛ زیرا تغییر روی استخوان انجام میشود.

